Inilabas ng Korte Suprema noong ika-10 ng Pebrero ang isang ruling na nagpapatibay sa katayuan ng mga same-sex couples bilang mga co-owner ng kanilang mga naipundar na ari-arian.
Sa kauna-unahang pagkakataon, ginamit ng Mataas na Hukuman ang Artikulo 148 ng Family Code upang bigyang-proteksyon ang mga magkaparehang nasa “non-traditional” na relasyon. Ang ruling na ito ay isang malaking hakbang tungo sa pagtataguyod ng katarungang sibil para sa komunidad ng LGBTQ+, sa kabila ng kawalan ng legal na balangkas para sa kasal sa kasalukuyang batas.
Ang desisyong ito ay nakaugat sa Artikulo 148, isang probisyon na orihinal na ginawa para sa mga magkaparehang legal na ipinagbabawal magpakasal o “legal impediment.” Sa ilalim ng panuntunang ito, ang pagmamay-ari ay hindi awtomatikong nahahati nang pantay gaya ng sa tradisyonal na kasal; sa halip, ito ay nakabatay sa aktwal na ambag o kontribusyon ng bawat panig.
Ang pangunahing layunin ng ruling ay tiyakin na magkakaroon ng patas na paghahati ng yaman sa oras ng hiwalayan o pag-aayos ng mga property disputes, upang hindi mabalewala ang pinaghirapan ng bawat indibidwal na bumuo ng buhay at ari-arian nang magkasama.
Gayunpaman, mahalagang linawin na ang saklaw at limitasyon ng desisyong ito ay nakadepende sa bigat ng ebidensya. Hindi itinuturing na joint property ang isang lupa o kagamitan nang dahil lamang sa relasyon ng dalawang tao.
Upang kilalanin bilang co-owner, kailangang patunayan ang aktwal na ambag sa pamamagitan ng pera, ari-arian, o industriya. Ang mga pag-angkin ay dapat suportado ng mga dokumentaryong ebidensya gaya ng mga kasulatan, resibo, o opisyal na pag-amin ng kontribusyon mula sa bawat panig.
Dahil dito, binibigyan ng laya ang bawat panig na maghain ng kaso o magrehistro ng “adverse claim” upang protektahan ang kanilang bahagi sa mga ari-ariang nakuha sa loob ng panahon ng kanilang pagsasama.
