Hindi lahat ng testigong tinatawag ng isang panig ay nauuwi sa testimonya na inaasahan nito. May mga pagkakataong ang isang witness ay may sariling interes, nag-aatubiling magsalita, o nagbibigay ng pahayag na hindi umaayon sa panig na tumawag sa kanya. Sa ganitong sitwasyon, pumapasok ang tinatawag na “hostile witness.”
Sa ilalim ng Section 12 ng Revised Rules on Evidence, maaaring ideklara ng korte na unwilling or hostile ang isang witness kapag may sapat na pagpapakitang mayroon itong salungat na interes, hindi makatuwirang pag-aatubiling tumestigo, o nalinlang ang partidong tumawag sa kanya tungkol sa magiging testimonya nito.
Hindi nangangahulugan ang “hostile” na galit ang witness, at hindi rin nito awtomatikong sinasabing nagsisinungaling siya. Isa itong legal designation na nagbibigay sa partidong tumawag sa witness ng mas malawak na paraan upang kuwestiyunin ang kanyang testimonya.
Kapag idineklarang hostile ang isang witness, maaaring gumamit ang panig na tumawag sa kanya ng leading questions o mga tanong na naglalaman na ng sagot na nais nitong linawin o makuha. Hindi na ito limitado sa karaniwang paraan ng pagtatanong sa sarili nitong witness, kaya mas direkta nitong maaaring hamunin ang mga sagot ng testigo.
Sa impeachment trial ni Bise Presidente Sara Duterte, dalawang prosecution witnesses na ang idineklarang hostile. Unang idineklarang hostile si Gina Acosta, dating Special Disbursing Officer ng Office of the Vice President (OVP), noong ika-16 na araw ng paglilitis. Sumunod si Lemuel Ortonio, OVP Assistant Secretary na direktang nagre-report kay Duterte, na idineklarang hostile noong Aug. 25.
Sa kaso ni Ortonio, matapos ang declaration, pinayagan ang prosecution na gumamit ng leading questions habang siya ay tinatanong. Sa kanyang testimonya, sinabi ni Ortonio na alam at inaprubahan umano ni Duterte ang mga aktibidad kaugnay ng paggamit ng ₱500 milyon na confidential funds ng OVP.
Sa kasalukuyan, patuloy ang impeachment trial habang inihaharap at sinusuri ng impeachment court ang testimonya at iba pang ebidensya mula sa magkabilang panig. Ang mga pahayag nina Acosta at Ortonio ay bahagi ng mas malawak na record na kailangang timbangin ng impeachment court bago ito umabot sa isang desisyon sa mga alegasyon laban sa bise Presidente.
